ဆေးခန်းသုံး ဆေးဝါးစာရင်းများနှင့် စိတ်ကြိုက် စာရင်းများ စီမံခန့်ခွဲခြင်း

လက်တွေ့ ဆေးကုသမှု လုပ်ငန်းများတွင် နိုင်ငံတကာ စံဆေးဝါး Database (RxNorm) တစ်ခုတည်းကိုသာ အားကိုးပါက ဒေသတွင်း သုံးစွဲနေသော ဆေးဝါးအမည်များ၊ ဆေးခန်းကိုယ်ပိုင် ဖော်စပ်ဆေးများ၊ တိုင်းရင်းဆေးများနှင့် ဆေးခန်းဆေးဆိုင် (Dispensary) တွင် လက်ရှိရှိနေသော ဆေးပစ္စည်းများကို ဦးစားပေး ရှာဖွေရာတွင် အကန့်အသတ်များ ရှိနိုင်ပါသည်။

Medaius သည် ဆေးခန်းတာဝန်ခံများနှင့် စီမံခန့်ခွဲသူများအနေဖြင့် ဆေးခန်း၏ ကိုယ်ပိုင် ဆေးစာရင်း (Organization Drug Formulary) ကို လွတ်လပ်စွာ ဖွဲ့စည်းနိုင်ပြီး၊ နိုင်ငံတကာ စံကုဒ်များနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ ဆရာဝန်များ ဆေးညွှန်းရေးရာတွင် ပိုမိုမြန်ဆန်တိကျစေမည့် စိတ်ကြိုက် ဆေးဝါးစာရင်းများ စီမံခန့်ခွဲမှု စနစ် (Custom Lists & Drug Formulary) ကို ထည့်သွင်းဖန်တီးပေးထားပါသည်။

---

၁။ ဆေးဝါး ရှာဖွေမှု အရင်းအမြစ်များ သတ်မှတ်ခြင်း (Drug Search Scope)

ဆေးခန်း စီမံခန့်ခွဲသူများသည် ဆရာဝန်များ ဆေးညွှန်းရေးသည့်အခါ မည်သည့် ဆေးစာရင်းများမှ ရှာဖွေရမည်ကို Admin → Configuration → Custom Lists (/admin?section=config&tab=custom_lists) တွင် စိတ်ကြိုက် သတ်မှတ်နိုင်ပါသည်-

ရွေးချယ်နိုင်သော အရင်းအမြစ် (၃) မျိုး-

၁။ RxNorm (system):

• နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြု စံ RxNorm database မှသာ သီးသန့် ရှာဖွေပေးမည် ဖြစ်ပါသည်။
• ဆေးခန်းအတွင်း ဆေးဆိုင်မထားရှိဘဲ အပြင်ဆေးဆိုင်များသို့သာ ဆေးညွှန်းလွှဲပြောင်းပေးသော ဆေးခန်းများအတွက် သင့်လျော်ပါသည်။ ၂။ Your list (org):
• ဆေးခန်း၏ ကိုယ်ပိုင် ဆေးစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းအတည်ပြုထားသော ဆေးဝါးများကိုသာ သီးသန့် ရှာဖွေခွင့်ပြုမည် ဖြစ်ပါသည်။
• သီးသန့် စည်းမျဉ်းရှိသော အထူးကုဆေးခန်းများနှင့် ဆေးခန်းဆေးဆိုင်တွင်းရှိ လက်ကျန်ဆေးများကိုသာ တင်းကြပ်စွာ ညွှန်းလိုသည့် ဆေးခန်းများအတွက် အထူးသင့်လျော်ပါသည်။

[!NOTE] ဆရာဝန်များ ဆေးရှာဖွေရာတွင် အချက်အလက်မတွေ့ရှိခြင်း (Blank results) မဖြစ်ပေါ်စေရန်အတွက် ဆေးခန်းဆေးစာရင်းတွင် အနည်းဆုံး ဆေးတစ်မျိုးမှ မထည့်ရသေးပါက Your list ရွေးချယ်မှုကို စနစ်မှ အလိုအလျောက် ပိတ်ထား (Disable လုပ်ထား) ပေးမည် ဖြစ်ပါသည်။ ၃။ Both (both) (အကြံပြုထားသော စနစ်):

• ဆေးခန်းဆေးစာရင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ စာရင်း နှစ်မျိုးစလုံးကို ပေါင်းစပ်ရှာဖွေပေးပါသည်။ ဆရာဝန် ဆေးအမည် စတင်ရိုက်ထည့်သည်နှင့် ဆေးခန်းဆေးစာရင်းတွင်းရှိ ဆေးများအား ဦးစားပေး (ထိပ်ဆုံးမှ) ပြသပေးပြီး၊ နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် RxNorm စာရင်းများကို ချောမွေ့စွာ ပြသပေးမည် ဖြစ်ပါသည်။

ဆေးစာရင်း အခြေအနေ ချက်ချင်းစစ်ဆေးခြင်း-

• ဤနေရာတွင် ဆေးခန်းတွင် တရားဝင်အသုံးပြုနေသော ဆေးအရေအတွက် (ဥပမာ- 3 drugs in your list) နှင့် ပြန်လည်စစ်ဆေးရန် လိုအပ်နေသော ဆေးအရေအတွက်များကို တိုက်ရိုက် ပြသပေးထားပါသည်။
• Manage drug list → ခလုတ်ကို နှိပ်၍ ဆေးစာရင်း စီမံခန့်ခွဲမှု စာမျက်နှာ (/custom-lists/drugs) သို့ တိုက်ရိုက် သွားရောက်နိုင်ပါသည်။

---

၂။ ဆေးခန်းသုံး ဆေးဝါးများ စာရင်း စီမံခန့်ခွဲရာ စာမျက်နှာ (Drug Directory)

ဆေးခန်း၏ ဆေးစာရင်းတစ်ခုလုံးကို Custom Lists → Drugs (/custom-lists/drugs) သို့ သွားရောက်၍ စီမံနိုင်ပါသည်-

အဓိက လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် စစ်ထုတ်မှုများ (Filtering)-

• အခြေအနေအလိုက် ခွဲခြားကြည့်ရှုခြင်း (Status Filters):
  • All: ဆေးခန်းရှိ ဆေးစာရင်းအားလုံးကို ကြည့်ရှုခြင်း။
  • Needs review: စံကုဒ်မချိတ်ဆက်ရသေးဘဲ စာရင်းတင်သွင်းထားသဖြင့် စစ်ဆေးရန်လိုအပ်နေသော ဆေးဝါးများ။
  • Linked: စံ RxNorm CUI ကုဒ်များနှင့် အောင်မြင်စွာ ချိတ်ဆက်ပြီးသော ဆေးဝါးများ။
  • No code: တိုင်းရင်းဆေး သို့မဟုတ် ပြင်ပစံကုဒ်မရှိသော ဆေးဝါးများအဖြစ် တမင်သတ်မှတ်ထားသော ဆေးများ။
  • Disabled: ပစ္စည်းပြတ်လပ်နေသဖြင့် ဆရာဝန်များ ဆေးရှာရာတွင် ယာယီဖျောက်ထားသော ဆေးဝါးများ။
• အသေးစိတ် ဖော်ပြပေးသော ကော်လံများ:
  • Drug: ဆေးအမည်နှင့် ဓာတုဗေဒ အမည် (Generic Name)။
  • Strengths · Forms: ဆေးသောက်သုံးရန် ပမာဏ (Strength) နှင့် ပုံသဏ္ဌာန် (Form) (ဥပမာ- 250 mg Cap, 500 mg Tab · Oral Pill)။
  • RxNorm: ချိတ်ဆက်ထားသော RxNorm CUI ကုဒ်အမှတ်အသား (RxNorm 104416)၊ No code သို့မဟုတ် Needs review။
  • Local code: နိုင်ငံတော် FDA မှတ်ပုံတင်နံပါတ် သို့မဟုတ် ဆေးခန်းတွင်းသုံး စာရင်းကုဒ်။
• လျင်မြန်စွာ ရှာဖွေနိုင်ခြင်း: ဆေးအမည်၊ Generic အမည် သို့မဟုတ် ကုသမှု အမျိုးအစားအလိုက် ချက်ချင်း စစ်ထုတ်ရှာဖွေနိုင်ပါသည်။

---

၃။ ဆေးဝါး အသစ်ထည့်သွင်းခြင်းနှင့် ပြင်ဆင်ခြင်း

ဆေးဝါးအသစ် စာရင်းသွင်းရန်အတွက် Add drug ခလုတ်ကို နှိပ်ပါ (/custom-lists/drugs?drugId=new)။ ရှိပြီးသား ဆေးကို ပြင်ဆင်လိုပါက ဇယားပေါ်ရှိ သက်ဆိုင်ရာ စာကြောင်းကို နှိပ်နိုင်ပါသည်-

ဖြည့်သွင်းရမည့် အချက်အလက်များ-

က။ စံ RxNorm ကုဒ်နှင့် ချိတ်ဆက်ခြင်း (RxNorm Link)

• Search RxNorm: ဆေး၏ ဓာတုဗေဒ အမည် (ဥပမာ- amlodipine, metformin, paracetamol) ကို ရိုက်ထည့်၍ ရှာဖွေနိုင်ပါသည်။ ကိုက်ညီသော စံဆေးကို ရွေးချယ်လိုက်သည်နှင့် ၎င်း၏ Generic Name၊ ကုသမှုအမျိုးအစား (Category)၊ ATC Code နှင့် Dosage Forms များကို စနစ်က အလိုအလျောက် ဖြည့်စွက်ပေးမည် ဖြစ်ပါသည်။
• Unlink / Change: ချိတ်ဆက်ထားသော စံကုဒ်ကို အချိန်မရွေး လွတ်လပ်စွာ ပြောင်းလဲနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် ချိတ်ဆက်မှု ဖြုတ်နိုင်ခြင်း။
• "No RxNorm code" သတ်မှတ်ခြင်း: အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စံကုဒ်တွင် မပါဝင်သော မြန်မာ့တိုင်းရင်းဆေးများ (ဥပမာ- တိုင်းရင်း ချောင်းဆိုးပျောက်ဆေးရည်) သို့မဟုတ် ဆေးရုံ/ဆေးခန်းတွင်း သီးသန့်ဖော်စပ်ဆေးများအတွက် No RxNorm code ကို အမှန်ခြစ်၍ သတ်မှတ်နိုင်ပါသည်။

ခ။ အသေးစိတ် အချက်အလက်များ (Details)

• Name (မဖြစ်မနေ ဖြည့်ရန်): ဆေးခန်းဝန်ထမ်းများနှင့် ဆရာဝန်များ အလွယ်တကူ သိရှိနိုင်မည့် ဆေးကုန်အမည် (Brand Name)။
• Generic Name: ဆေး၏ အဓိက ပါဝင်ပစ္စည်း ဓာတုဗေဒအမည်။
• Category: ဆေးဝါးကုသမှု အမျိုးအစား (ဥပမာ- Antihypertensive, Analgesic, Respiratory)။

ဂ။ သောက်သုံးရန် ပမာဏ၊ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် အသုံးပြုနည်း (Strengths, Forms & Routes)

ဤနေရာတွင် သတ်မှတ်ပေးလိုက်သော အချက်များသည် ဆရာဝန် ဆေးညွှန်းရေးရာတွင် ကလစ်တစ်ချက်နှိပ်ရုံဖြင့် ရွေးချယ်နိုင်သော ခလုတ်လေးများ (Chips) အဖြစ် အလိုအလျောက် ပေါ်လာမည် ဖြစ်ပါသည်-

• Strengths: ဆေးပြင်းအား ပမာဏများ (ဥပမာ- 5 mg, 10 mg, 500 mg) ရိုက်ထည့်ပြီး Enter နှိပ်ပါ။
• Forms: ဆေးပုံသဏ္ဌာန် (ဥပမာ- Tablet, Capsule, Oral Liquid, Injection)။
• Routes: အသုံးပြုရမည့် နည်းလမ်း (ဥပမာ- Oral, Intravenous, Topical)။

ဃ။ ဥပဒေကြောင်းဆိုင်ရာ ကုဒ်များနှင့် အသုံးပြုမှု အခြေအနေ

• ATC Code: ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ စံပြုသတ်မှတ်ထားသော ATC ဆေးအမျိုးအစားကုဒ်။
• Local Code & System: မြန်မာ FDA မှတ်ပုံတင်နံပါတ် သို့မဟုတ် ဆေးခန်းသုံး SKU ကုဒ်။
• Enabled / Disabled: ဆေးပြတ်လပ်နေပါက စာရင်းမှ လုံးဝဖျက်စရာမလိုဘဲ ခေတ္တပိတ်ထားနိုင်ပြီး လူနာဟောင်းများ၏ မှတ်တမ်းအချက်အလက်များ ထိခိုက်မှုမရှိစေပါ။

---

၄။ Google Sheets နှင့် CSV မှတစ်ဆင့် အမြောက်အမြား တင်သွင်းခြင်း (Bulk Import)

ရှိပြီးသား ဆေးရုံ/ဆေးခန်း စာရင်းများကို မိနစ်ပိုင်းအတွင်း အမြောက်အမြား တင်သွင်းနိုင်ရန် Import ခလုတ်ကို နှိပ်နိုင်ပါသည်-

တင်သွင်းနိုင်သော နည်းလမ်း (၂) မျိုး-

၁။ Google Sheets ဖြင့် တိုက်ရိုက် ချိတ်ဆက်ခြင်း:

• အများပြည်သူ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုခွင့်ပေးထားသော Google Sheet လင့်ခ် (https://docs.google.com/spreadsheets/d/...) ကို ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် စာရင်းတစ်ခုလုံးကို အလွယ်တကူ ချိတ်ဆက်ရယူနိုင်ပါသည်။ ၂။ CSV File တင်သွင်းခြင်း:
• ကွန်ပျူတာအတွင်းရှိ .csv ဖိုင်ကို တိုက်ရိုက် ရွေးချယ်တင်သွင်းနိုင်ပါသည်။

သတ်မှတ်ထားသော ကော်လံ ခေါင်းစဉ်များ-

[!TIP] စံကုဒ် အလိုအလျောက် ချိတ်ဆက်ပေးခြင်း: သင့် Excel/CSV တွင် rxnorm_cui ထည့်သွင်းထားပါက စနစ်က အလိုအလျောက် အတည်ပြုချိတ်ဆက်ပေးပါမည်။ ကုဒ်မပါရှိပါကလည်း စာရင်းထဲသို့ ထည့်သွင်းပေးထားမည်ဖြစ်ပြီး Needs review အဖြစ် အမှတ်အသားပြုပေးထားမည် ဖြစ်ပါသည်။

---

၅။ ဆရာဝန်များ ဆေးညွှန်းရေးသားရာတွင် အသုံးပြုပုံ (Prescribing Workflow)

ဆရာဝန်များသည် လူနာမှတ်တမ်း (Medications ဆေးစာရင်းဇယား) တွင်ဖြစ်စေ၊ Encounter Workbench တွင်ဖြစ်စေ ဆေးညွှန်းရေးသားသည့်အခါ ဆေးခန်းဆေးစာရင်းများကို အောက်ပါအတိုင်း အလွန်လွယ်ကူစွာ အသုံးပြုနိုင်ပါသည်-

ဆေးညွှန်း ရေးသားရာတွင် တွေ့ရှိရမည့် အားသာချက်များ-

• လက်ရှိ ရှာဖွေမှု အခြေအနေပြ စာတန်း: ရှာဖွေရေးဘားအောက်တွင် မည်သည့်အရင်းအမြစ်မှ ရှာဖွေနေသည်ကို တိကျစွာ ပြသပေးထားပါသည် (ဥပမာ- “Searching your list, then RxNorm”)။
• ဆေးခန်းဆေးစာရင်း အမှတ်အသား (Formulary Badging): ဆေးခန်းဆေးစာရင်းတွင် ပါဝင်သော ဆေးများဘေးတွင် Your list တံဆိပ်လေး ပေါ်နေသဖြင့် ဆရာဝန်အနေဖြင့် မိမိဆေးခန်းတွင် ရှိသောဆေးများကို ဦးစားပေး ရွေးချယ်ပေးနိုင်ပါသည်။
• ကလစ်တစ်ချက်ဖြင့် ဆေးသောက်သုံးရန် ပမာဏ ရွေးချယ်နိုင်ခြင်း (Quick-Pick Chips): ဆေးကို ရွေးချယ်လိုက်သည်နှင့် ဆေးခန်းမှ ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားသော ဆေးပြင်းအား ခလုတ်လေးများ (ဥပမာ- 250 mg Cap, 500 mg Cap, 500 mg Tab) ပေါ်လာမည်ဖြစ်ရာ လက်ဖြင့် စာရိုက်ရန်မလိုဘဲ ကလစ်တစ်ချက်နှိပ်ရုံဖြင့် ချက်ချင်း ဖြည့်စွက်နိုင်ပါသည်။
• လူနာဘေးကင်းရေးနှင့် လွှဲပြောင်းမှု စံနှုန်းများ ထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်း: ဆေးခန်းဆေးကို ရွေးချယ်သော်လည်း ၎င်းနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော RxNorm ကုဒ်သည် လူနာမှတ်တမ်းတွင် အလိုအလျောက် ပါသွားမည်ဖြစ်သဖြင့် ဆေးမတည့်မှု စစ်ဆေးခြင်း (Allergy checking) နှင့် အခြားဆေးရုံသို့ လူနာလွှဲပြောင်းရာတွင် စံချိန်စံညွှန်း အပြည့်အဝ ကိုက်ညီနေမည် ဖြစ်ပါသည်။